Kuraklığa dayanıklı bitkiler: Suyu verimli kullanan bir bahçe için hangi tohumlar seçilmeli

Bu makalede 8 ⌄

“Kuraklığa dayanıklı” tek bir özelliği tanımlamaz. Kurak bir yazı atlatan bitkiler bunu beş farklı strateji sayesinde başarır; hangi stratejinin söz konusu olduğunu bilmek, bitkilere nasıl bakacağınızı tamamen değiştirir.

Bazı bitkiler kuraklığa direnmek yerine ondan kaçar. Bazılarıysa yalnızca uzun süredir yerleşik olduklarında dayanır. Bazıları da ilk yıl pek dayanıklı değilken üçüncü yıl çok dayanıklı olur. Bu yazı önce mekanizmalardan söz ediyor, ardından türleri sıralıyor.

Bu yazı tür seçimini ele alıyor. Toprak teknikleri — malçlama, örtüleme, su tutma — için Sulamasız bir sebze bahçesi kurma yazısına, arazi değerlendirmesi içinse Fakir ve kuru toprak için hangi tohumlar? yazısına bakın.

Kuraklığa dayanmanın beş stratejisi

1. L Kaçınma — yaz gelmeden yaşam döngüsünü tamamlamak

Bu bitkiler direnmez: çünkü döngülerini tamamlamışlardır. Gelincik, peygamber çiçeği, bezelye, bakla, mercimek ve çoğu soğanlı bitki, yaşam döngülerini ilkbahar yağmurlarıyla tamamlar; kuraklık geldiğinde ölmüş ya da uyku hâlindedir.

Uygulamaya dönük sonuç: Bunları erkenden, çok erkenden ekin. Martta ekilen bir bezelye yetişir; mayısta ekilen aynısı başarısız olur. Bu, çeşit değil, ekim zamanı tercihidir.

2. L Derin köklenme

Suyun bulunduğu derinliklere ulaşırlar. Yonca bir metreden daha derine iner; yaban havucu, tekesakalı ve kara teke sakalı derinlere uzanır; sürünücü kabaklar ise geniş alanları keşfeder.

Sonuç: Bu bitkilerin, kök sistemlerini geliştirmek için başlangıçta suya ihtiyacı vardır. İlk iki ay bolca sulayın, ardından hiç sulamayın. İçgüdüsel olarak yaptığımızın tam tersidir bu.

3. Su kaybını sınırlama

Dar, sert, mumsu veya gümüş renkli tüylerle kaplı yapraklar: bunlar suyu idareli kullanan bir bitkinin görsel işaretleridir. Lavanta, kekik, adaçayı, biberiye, bozot. Tüyler, buharlaşmayı yavaşlatan hareketsiz bir hava tabakası oluşturur; açık renk ise ışınımı yansıtır.

Sonuç: Bu bitkiler suyu iyi süzen, besince fakir bir toprak ister. Besince zengin ve nemli toprakta çürürler — zayıf yönleri kuraklık değil, fazla sudur.

4. Depolama

Etli bir kökte, soğanda veya kalın dokularda biriken rezervler: soğan, sarımsak, enginar, kenger; süs bitkilerinden ise dam korukları ve dam korukları cinsi bitkiler. Kritik dönemlerde bu rezervleri kullanırlar.

5. Su tasarruflu fotosentez

Amarant, mısır, sorgum ve semizotu gibi tropikal veya subtropikal kökenli bazı bitkiler, çok daha az su kaybederek karbon bağlamalarını sağlayan bir metabolizma kullanır. Bu nedenle amarant ve semizotu, salatalar tohuma kalkarken ağustos sıcağında gelişip serpilir.

Sebze bahçesinde: dayanıklı bitkiler

Yetiştirilen bitki	Strateji	Bilmeniz gerekenler
Kabaklar, bal kabakları, karpuzlar	Köklenme + örtücülük	Yaprakları toprağı korur. Dikim sırasında sulayın, sonra sulamayı azaltın
Kuru fasulye, nohut, mercimek	Kuraktan kaçınma + azot bağlama	Döngüsü ilkbahara göre ayarlanır, hasadı kurak dönemde yapılır
Susuz yetiştirilen domatesler	Derin köklenme	Kalın malç serin, yalnızca dikim sırasında sulayın. Daha az verim, yoğunlaşmış lezzet
Horoz ibiği, pazı, Yeni Zelanda ıspanağı	Ekonomik metabolizma	Temmuz-ağustosta salataların yerini alırlar
Pancar, yaban havucu, tekesakalı	Derin kökler	Kazık kökün yazdan önce gelişmesi için erken ekin
Soğan, sarımsak, arpacık soğanı	Depolama	Soğanı oluştuktan sonra az su ister — fazla su çürütür
Enginar, kenger	Depolama + kazık kök	Yerleştikten sonra çok dayanıklıdırlar, iki yıl sabır gerekir
Semizotu	Ekonomik metabolizma	Kendi kendine tohumlanır, yenilebilir mükemmel bir yer örtücüdür

Tahammül edemezler: yaz salataları, kereviz, salatalık, turp, ıspanak, karnabahar. Bunlar ilkbahar ve sonbahar ürünleridir — temmuzda yetiştirmeye çalışmak, vasat bir sonuç için çok su harcanmasına yol açar.

Aromatik bitkiler ve çiçekler

Akdeniz aromatik bitkileri

Kekik, tıbbi adaçayı, gerçek lavanta, keklik otu, yaz kekiği, beyaz ballıbaba. Yerleştikten sonra — bunun için tam bir mevsim bekleyin — başka hiçbir şeye ihtiyaç duymazlar. Ayrıca arılar için son derece yararlı bitkilerdir.

Kurak bölge çiçekleri

• Kaliforniya gelincik çiçeği — muhtemelen en güvenilir seçenek: uzun süre çiçek açar, kendi kendine tohumlanır ve hiç bakım istemez.
• Civanperçemi — son derece dayanıklı çok yıllık bir bitkidir; yassı çiçek şemsiyeleri çiçek sineklerine besin sağlar.
• Mor ekinezya — gösterişli ve kanaatkâr bir çayır çok yıllığıdır.
• Gelincik ve peygamber çiçeği — kurak dönemden kaçarak: sonbaharda ekilir, ilkbaharda çiçek açarlar.
• Latin çiçeği — kanaatkâr ve az bakım ister; iyi çiçeklenmek için fakir toprağa bile ihtiyaç duyar.
• Ayçiçeği — güçlü bir kazık köke sahiptir, derin topraklarda dikkat çekici biçimde gelişir.

Güneşli ve drenajı iyi bir alandaki ekimi çeşitlendirmek için iki farklı görünüm tercih edilebilir: kekik kenarlarda veya kaya bahçesinde alçak bir örtü oluşturur; mavi kirpi başı (Echinops ritro) küresel çiçek başları ve daha uzun bir bitki kümesi sunar. Her birine kendine ait bir alan bırakın ve köklenmelerini uygun sulamayla destekleyin. Yerleşmiş bir bitkinin kuraklığa dayanıklı olması, tohumların ve genç fidelerin ihtiyaç duyduğu nemi sağlamayı gereksiz kılmaz. Işık alma durumuna göre planlama rehberimiz, bitkiler için yer seçmenize yardımcı olur.

Yer örtücüler ve yeşil gübre bitkileri

Yonca, ak üçgül, faselya, keten. Büyürken toprağı korurlar — kuru arazide çifte fayda sağlarlar. Yeşil gübre ekimi.

Bakım biçimi her şeyi değiştirir

Dayanıklı bir bitki yanlış bakımla dayanamaz. Beş kural var; ilki sezgilere en çok ters düşenidir.

1. İlk yıl bolca sulayın, sonra bırakın. Lavanta ya da enginar, ancak kök saldıktan sonra az suyla yetinir. Dayanıklı olduğu söylenen birçok bitki, ilk sezonda daha yerleşmeden yerleşmiş gibi muamele gördüğü için ölür.
2. Seyrek ama derin sulayın. Her gün az miktarda sulamak, toprağın ilk kuruduğu yer olan ilk beş santimetredeki kökleri tutar. Haftada bir kez bolca sulamak ise köklerin derine inmesini sağlar.
3. Sonbaharda dikin. Bu listedeki en etkili uygulama budur. Ekim ayında dikilen çok yıllık bir bitki, kök salmak için bütün kış ve ilkbahara sahip olur; aynı bitki mayısta dikilirse yaza yüzeysel köklerle girer.
4. Gübre kullanmayın. Lazot, suya çok ihtiyaç duyan yumuşak ve bol yapraklar oluşturur — aradığımızın tam tersi. Ayrıca aromatik bitkilerin kokusunu da zayıflatır.
5. Her zaman malçlayın. En iyi çeşit seçimi bile çıplak toprağın telafisi değildir.

L'adaptasyon, unutulan kaldıraç

Her yıl aynı yere yeniden ekilen bir yeniden üretilebilen çeşit doğal seçilime uğrar: Bölgenin su düzenine en iyi uyum sağlayan bitkiler, canlı tohumları en çok üretenler olur. Üç dört döngünün ardından arazinize uyum sağlamış bir hat yetiştirmiş olursunuz.

Her bahar aynı F1 hibritini yeniden satın almak, bu mekanizmadan asla yararlanamayacağınız anlamına gelir. İklimin giderek istikrarsızlaştığı günümüzde, yeniden üretilebilen tohumları tercih etmek için muhtemelen en güçlü gerekçe budur — üstelik bu etki birikir: Her yıl bir öncekine eklenir.

Bkz. Tohumlarınızı nasıl saklarsınız?.

Bir sezona mal olan hatalar

1. Akdeniz bitkilerini zengin ve nemli toprağa dikin. Susuzluktan değil, havasız kalmaktan ölürler. Mutlaka iyi drene olan, verimsiz bir toprak kullanın.
2. Kaçış stratejisi kullanan türleri çok geç ekin. Mayıs bezelyesi, mart bezelyesinin açığını kapatamaz.
3. Her gün az miktarda sulayın. Bağımlı bir bitki yetiştirmenin en iyi yolu budur.
4. Kuraklığa dayanıklılığı sıcağa dayanıklılıkla karıştırmak. 35 °C'nin üzerinde domates poleni, toprak nemli olsa bile kısırlaşır. L'Günün en sıcak saatlerinde gölgeleme, sulamanın çözemediği sorunu çözer.
5. «Sümüklü böcekleri çeker» diye malçlamaktan vazgeçmek. Kuru arazide sümüklü böcekler pek sorun oluşturmazken malçlama hayati bir ihtiyaçtır.

Sık sorulan sorular

Hiç sulamadan verimli bir sebze bahçesi yetiştirilebilir mi?

Tam olarak değil: fideler ve genç bitkiler hâlâ su ister; çünkü kökleri yüzeydedir. Gerçekçi hedef, bitkiler iyice köklendikten sonra bakım amaçlı sulamayı bırakmaktır — bu da zaten tüketimin büyük kısmını oluşturur. L

Eski çeşitler daha dayanıklı mıdır?

Çoğu zaman evet; çünkü bu bitkiler düzenli sulama yapılmadan yetiştirilmeye seçilmiş ve daha geniş kök sistemleri geliştirmiştir. Ancak bu kesin bir kural değildir: en önemli etken çeşidin coğrafi kökenidir.

Sukulent bitkilere ihtiyaç var mı?

Süs bitkisi olarak damkoruklar ve damkoruğu türleri, alçak duvarlarda veya kaya bahçelerinde eşsizdir. Sebze bahçesinde ise bir işlevleri yoktur — işe yarayan stratejiler köklenme ve kaçınmadır.

Saksıda işe yarar mı?

Yalnızca kısmen: Saksının su kapasitesi sınırlıdır ve duvarlarından kurur. Akdeniz aromatik bitkileri bu koşullara iyi uyum sağlar; diğerleri yine de düzenli sulama ister. Balkonda sebze bahçesi yazısına göz atın.

Su ihtiyacını azaltmak için ne zaman ekim yapılmalı?

Kaçınma stratejisi uygulayan türler için ilkbaharın başında, çok yıllık bitkiler ve aromatik bitkiler içinse özellikle sonbaharda. L'Sonbahar, kurak iklimlerde dikim için en verimli ve en az tercih edilen mevsimdir.

Akılda tutulması gerekenler

Bitkiyi seçmeden önce stratejiyi belirleyin: kaçınma, ekim takvimiyle sağlanır; köklenme başlangıçta su verilerek desteklenir; yaprak alanını azaltma ise iyi drene olan bir toprak gerektirir. Sonbaharda ekin, seyrek ama derin sulayın, gübre kullanmayın — ve çeşitlerin yıldan yıla uyum sağlamasına izin verin.

Daha fazlası için

• Sulamasız sebze bahçesi kurmak: malç, yer örtücü bitkiler ve örtüleme
• Fakir ve kuru toprak için hangi tohumlar?
• Farklı toprak türleri
• Ay ay ekim takvimi

Su tasarruflu bir bahçe için: Akdeniz aromatik bitkilerimiz, yeşil gübre bitkilerimiz ve eski çeşitlerimiz.