Tại sao nên giữ hạt giống của mình?
Giữ hạt giống của riêng bạn là bước vào một logic của tự chủ, tiết kiệm và truyền lại. Đây cũng là cách để hiểu rõ hơn về cây trồng của bạn, quan sát chu kỳ của chúng, và dần dần tạo ra các giống phù hợp với khu vườn của riêng bạn.
Bảo quản hạt giống là một nghệ thuật cổ xưa, ai cũng có thể làm được. Với vài thao tác đơn giản và sự khôn ngoan, bạn có thể tạo ra một ngân hàng hạt giống gia đình thật sự, miễn phí và bền vững.
1. Thu hoạch hạt đúng thời điểm
Bước đầu tiên là biết khi nào thu hoạch. Dưới đây là những điểm chính theo loại cây:
🌱 Rau có hạt khô
- Đậu, đậu cô ve, đậu fava: chờ cho quả đậu thật khô và chuyển sang màu nâu trên cây.
- Cà rốt, hành, mùi tây: để cây ra hạt và thu hoạch các tán hoa khô.
🍅 Rau có hạt ướt
- Cà chua: thu hoạch quả chín kỹ, lấy hạt, lên men vài ngày rồi phơi khô.
- Dưa chuột, bí: chờ quả chín kỹ (thậm chí hơi “quá chín”), sau đó lấy hạt, rửa sạch, phơi khô.
🌼 Hoa và cây gia vị
- Hoa cúc vạn thọ, hoa hướng dương, húng quế, ngò: thu hoạch khi hoa khô, lắc hoặc chà nhẹ đầu hạt.
2. Làm sạch và phân loại hạt
Sau khi thu hoạch, hạt cần được phân loại. Tại sao? Để tránh mốc, sâu bệnh và chỉ giữ lại hạt có khả năng nảy mầm.
- Loại bỏ phần thịt đối với hạt ướt (cà chua, bí).
- Lọc hoặc chà hạt nhỏ để loại bỏ vỏ bọc.
- Loại bỏ hạt bẹt hoặc bị vỡ, thường không có khả năng nảy mầm.
Một cái rây, cái lọc, máy thổi hoặc chỉ cần một đôi mắt tinh tường là đủ.
3. Phơi khô đúng cách
Phơi khô rất quan trọng: hạt không được phơi khô đúng cách = hạt sẽ bị mốc.
- Trải hạt lên giấy kraft, đĩa hoặc khăn khô.
- Tránh dùng giấy báo (mực in có thể độc hại).
- Phơi nơi tránh ánh nắng trực tiếp, nơi khô ráo, thoáng khí, trong 1 đến 3 tuần tùy độ ẩm.
💡 Mẹo: hạt khô sẽ “bật” khi kẹp giữa các ngón tay hoặc vỡ vụn ngay lập tức.
4. Bảo quản trong điều kiện tốt
Khi đã khô, hạt cần được giữ trong môi trường khô, tối và ổn định. Dưới đây là vài lựa chọn:
- Phong bì kraft ghi tên + ngày (cách truyền thống của người làm vườn).
- Lọ thủy tinh kín, kèm túi gạo hoặc silica chống ẩm.
- Hộp kim loại hoặc hộp đựng trà kín.
Giữ nơi tránh ánh sáng, trong phòng không ẩm. Tránh nhà bếp hoặc phòng tắm. Tủ, gác mái khô hoặc hầm thông thoáng đều được.
5. Giữ được bao lâu?
Thời gian nảy mầm khác nhau tùy loài. Dưới đây là vài mốc tham khảo:
Loài | Thời gian bảo quản trung bình |
---|---|
Cà chua, xà lách, cà rốt | 4 đến 6 năm |
Đậu, đậu cô ve | 3 đến 5 năm |
Bí, dưa chuột | 5 đến 7 năm |
Hành, củ cải | 1 đến 2 năm (dễ hỏng) |
💡 Luôn làm thử nghiệm nảy mầm sau 2–3 năm: đặt 10 hạt giữa hai tờ giấy thấm ẩm, đếm số hạt nảy mầm.
6. Tạo ngân hàng hạt giống riêng
Bạn có thể tập trung tất cả hạt giống vào một hộp chia ngăn (loại may vá hoặc làm đồ thủ công), một bìa hồ sơ có túi, hoặc trong các lọ có nhãn.
Hãy ghi trên mỗi túi:
- Tên chính xác của cây (bao gồm giống).
- Ngày thu hoạch.
- Địa điểm hoặc khu vực trồng.
- Có thể thêm: điều kiện thời tiết, quan sát, v.v.
Kết luận
Giữ hạt giống là kéo dài chu kỳ sự sống và tự do khỏi các chuỗi tiêu dùng thông thường. Đây cũng là một hành động bổ ích, đơn giản, tiết kiệm, rất hợp lý trong permaculture. Vài hộp, chút kỷ luật, và khu vườn của bạn sẽ sẵn sàng… mỗi năm, không cần mua thêm gì.
🌾 Để bắt đầu, hãy khám phá hạt giống tái sinh của chúng tôi để gieo, thu hoạch… và truyền lại.
Để lại bình luận
Trang web này được bảo vệ bằng hCaptcha. Ngoài ra, cũng áp dụng Chính sách quyền riêng tư và Điều khoản dịch vụ của hCaptcha.