Fakir ve kuru toprak için hangi tohumlar? Her şeye rağmen yetiştirme önerilerimiz

Bu makalede 8 ⌄

“Fakir ve kuru toprak” ifadesi tek bir durumu anlatıyormuş gibi kullanılır; oysa aynı şekilde düzeltilmeyen iki farklı kısıtı kapsar ve bunlar ne aynı bitkilerle ne de aynı uygulamalarla giderilebilir.

Bir toprak fakir olduğu hâlde nemli kalabilir — vadi tabanlarındaki pek çok kumlu toprakta olduğu gibi. Ayrıca kuru ama zengin de olabilir — Akdeniz iklimindeki killi bir toprak gibi. Önce bu iki durumdan hangisinin sizi ilgilendirdiğini belirleyin: yanıt aynı değildir.

Teşhis koyma

Fakir toprak: az miktarda organik madde

Belirtiler şunlardır: açık renk, tozlu bir yapı ya da tam tersine topaksız ve sıkışık bir yapı, az sayıda veya hiç toprak solucanı olmaması, bodur ve seyrek kendiliğinden bitki örtüsü. Ekili bitkiler burada önce gelişmeye başlar, ardından duraklar; yaprakları soluk olur.

Basit bir test yapın: 20 cm kenarlı bir toprak bloğu çıkarın ve solucanları sayın. Üçten az olması, toprağın biyolojik açıdan fakirleştiğini gösterir. Canlı toprağın temellerine bakın.

Kuru toprak: düşük su tutma kapasitesi

Belirtiler şunlardır: Toprak yağmurdan birkaç saat sonra kurur, sulama suyu hemen kaybolur ve bitkiler susuz geçen iki günün ardından solar. Bu durum çoğunlukla kumlu dokuyla veya sığ, taşlı toprakla ilişkilidir.

Kavanoz testi toprağın dokusunu belirlemeye yardımcı olur: elenmiş toprak, su ve bir damla bulaşık deterjanı bir kavanoza konur; çalkalanır ve 24 saat dinlenmeye bırakılır. Kum önce çöker, kil en son çöker. Farklı toprak türlerine bakın.

En sık rastlanan durum birleşimdir: kumlu toprak hem suyu süzen hem de fakirdir, çünkü besinler suyla birlikte uzaklaşır. En fazla yöntem gerektiren durum budur — ancak düzeltilmesi mümkündür ve sıkışmış killi toprağa göre daha hızlı düzelir.

Fakir toprağa uyum sağlayan türler

Ortak bir özellikleri vardır: ürün vermek için zengin toprağa ihtiyaç duymazlar; bazıları büyürken toprağı iyileştirir.

• Baklagiller — fasulye, nohut, bakla, mercimek, çemen otu. Köklerindeki nodüllerde yaşayan bakteriler sayesinde kendi azotlarını bağlarlar: fakir toprak onları rahatsız etmez ve toprağı bulduklarından daha iyi bırakırlar.
• Akdeniz aromatik bitkileri — kekik, adaçayı, lavanta, mercanköşk, kaya kekiği, bozotu. Fakir ve iyi drene olan toprağı tercih ederler: fazla besin çürümelerine neden olur ve kokularını seyrelterek zayıflatır.
• Derin köklü bitkiler — yaban havucu, teke sakalı, kara kök, havuç. Yüzeyde eksik olanı daha derinlerden bulup çıkarırlar.
• Bahçenin dayanıklı türleri — pazı, amarant, boynuzlu Yeni Zelanda ıspanağı, kara lahana, turp, roka.
• Azla yetinen çiçekler — latin çiçeği (çiçek açmak için fakir toprak ister), aynısefa, gelincik, peygamber çiçeği, Kaliforniya gelinciği.

Toprak kendini toparlayana kadar kaçınılması gerekenler: baş yapan lahanalar, kereviz, pırasa, kabak, bal kabağı, mısır. Bunlar en çok besin isteyenlerdir ve hayal kırıklığı yaratırlar.

Kuraklığa dayanıklı türler

Dikkat, karıştırmayın: bazı fakir toprak bitkileri suya ihtiyaç duyar, bazıları ise tam tersine.

• Yayılan kabakgiller — kabaklar, bal kabakları, karpuzlar. Güçlü köklenirler; yaprakları da toprağı örterek buharlaşmadan korur. Yerleşme döneminde su isterler, sonrasında ise çok daha az.
• Kuru taneli baklagiller — nohut, mercimek, kuru fasulye. Döngüleri ilkbahar yağmurlarına göre ayarlanır ve kuru olarak hasat edilirler.
• Kuru yetiştirilen domatesler — kalın bir malç tabakası ve yalnızca dikim sırasında sulamayla daha az ürün verir, ancak lezzetleri belirgin biçimde yoğunlaşır. Yerel eski çeşitler buna hibritlerden daha uygundur.
• Akdeniz aromatik bitkileri — bir kez yerleştiklerinde artık hiç sulamaya ihtiyaç duymazlar.
• Amarant, pazı, Yeni Zelanda ıspanağı — dayanıklı yaprakları sayesinde yazın marulun yerini başarıyla alırlar.
• Kurak toprak çiçekleri — Kaliforniya gelinciği, civanperçemi, ekinezya, yonca.

Kuraklığı affetmezler: marul, kereviz, salatalık, yaz turpu, ıspanak. Bunlar ilkbahar ve sonbahar bitkileridir — temmuzda yetiştirmeye zorlamak, vasat bir sonuç için çok su harcatır.

Ayrıca bkz. Kuraklığa dayanıklı bitkiler.

Satın almadan verimliliği yeniden oluşturmak

Bu üç ila beş yıllık bir çalışmadır; ancak etkisi birikir ve kaybolmaz. Verimlilik sırasına göre dört kaldıraç.

1. Sürekli örtü sağlamak

En verimli olanı ve ücretsizdir. Çıplak toprak her yağmurda azotunu kaybeder, güneşte pişer ve damlaların etkisiyle sıkışır. Yıl boyunca, istisnasız organik malç veya bitkisel örtü kullanın — kuru yapraklar, kurutulmuş çim biçme artıkları, saman, alt tabaka olarak karton.

2. Yeşil gübre ekin

Fakir toprakta en hızlı sonuç veren yatırım budur. Hızlı örtü oluşturmak için arı otu, azot sağlamak ve toprağı derinlemesine gevşetmek için kırmızı yonca ve yonca — yonca bir metreden daha derine iner ve ekinlerin erişemediği mineralleri yukarı taşır.

Gerçekten tükenmiş bir parselde, onu bir veya iki yıl üretimden çıkarıp tamamen yoncaya ayırmayı düşünün. Bkz. Yeşil gübre ekimi.

3. Yüzeye organik madde ekleyin

Olgun kompost, yapraklar, BRF — her zaman yüzeye, asla gömülmeden uygulanmalı. Kumlu toprakta, yılda bir kez yapılan ve çok hızlı mineralleşip yıkanacak büyük bir uygulama yerine düzenli ve ölçülü katkıları tercih edin.

4. Sıkıştırmayın, toprağı ters çevirmeyin

En fazla 1,20 m genişliğinde yataklar, belirlenmiş yollar, bel yerine grelinet kullanımı. Fakir toprak zaten hassastır: her geçiş durumu daha da kötüleştirir.

Kumlu toprakta gerçekten işe yarayan bir katkı: kil (bentonit). Killi toprağa kum eklemenin aksine, ters etki yapan bu uygulama kumlu toprağa kil eklemek, su ve besin tutma kapasitesini kalıcı olarak iyileştirir. Maliyetlidir, ancak kalıcı bir yatırımdır.

Üç yıllık plan

Yıl	Yapılacaklar	Yetiştirilenler
1. yıl	Her yeri örtün, alanın yarısına yeşil gübre ekin, diğer yarısını malçlayın	Baklagiller, aromatik bitkiler, latin çiçeği, turp, pazı — fazla besin istemeyenler
2. yıl	Yeşil gübreleri yüzeyden biçin, kompost ekleyin ve örtüyü koruyun	Kabakgiller, kuru tarım domatesleri ve derin köklü bitkiler ekleyin
3. yıl	Klasik münavebe, her zaman kalıcı örtü	En yoksul alanlarda en fazla besin isteyenler dışında neredeyse her şey mümkün hâle gelir

Her şeyi birden düzeltmeye çalışmayın. Kaynakları küçük bir alana yoğunlaştırın: iyi hazırlanmış iki yatak, vasat on yataktan daha fazla ürün verir; ayrıca sonucu daha hızlı görürsünüz, bu da devam etmenize yardımcı olur.

Klasik hatalar

1. «Hafifletmek» için kum eklemek. Killi toprakta kum + kil + su betona yakın bir malzeme oluşturur. Bu, en yaygın ve en zararlı tavsiyedir.
2. Gübrelere güvenmek. Bitkiyi beslerler ama hiçbir şey inşa etmezler. Fakir toprakta eksik olan mineraller değil, toprağın yapısı ve canlılığıdır — ayrıca çözünebilir gübre bir ay içinde yıkanıp gider.
3. Az ve sık sulamak. Bu, kökleri toprağın ilk kuruyan yüzey kısmında tutar. Seyrek ama derinlemesine sulayın.
4. Kuru toprağı malçlamak. Malç mevcut nemi korur, yeni nem oluşturmaz — ayrıca hafif yağmurların toprağa ulaşmasını engeller. Önce sulayın, sonra malçlayın.
5. Yetişemeyecek bir şeyi yetiştirmeye çalışmak. Kumlu ve kuru toprakta kereviz, ne kadar uğraşırsanız uğraşın başarısız olur. Önce uygun seçimi yapın, sonra toprağı iyileştirin.

Sık sorulan sorular

Gübre vermek gerekir mi?

Yalnızca iyice kompostlanmış gübre kullanılmalıdır; en az altı ay bekletin. Tazeyken fazla yoğundur ve bitkileri « yakar ». Kumlu toprakta çok hızlı mineralleşir: tek seferde büyük miktarda vermek yerine birkaç küçük uygulama yapmak daha iyidir.

Farkı görmek ne kadar sürer?

İlk belirtiler — daha fazla solucan, daha kırıntılı bir yapı ve toprağın daha uzun süre nemli kalması — sürekli örtülemenin ikinci yılından itibaren görülür. Organik madde oranı ise yavaş ilerler, ancak gerilemez.

Tümsek oluşturmak iyi bir fikir mi?

Suyu daha fazla kaybettireceği için yükseltilmiş bir tümsek uygun değildir. Buna karşılık gömülü versiyon — bir hendeğe yerleştirilip üzeri kapatılan çürümüş odun — derinde su rezervi oluşturarak bu sorunu tam olarak giderir. Tümsek üzerinde yetiştirme sayfasına bakın.

Taşlı bir arazide sebze bahçesi kurulabilir mi?

Evet; ancak taşları çıkarmaya çalışmayın: taşlar buharlaşmayı sınırlar, sıcaklık farklarını dengeler ve drenajı kolaylaştırır. Yalnızca kök bitkileri yetiştireceğiniz yataklardaki en büyük taşları çıkarın.

Peki toprağım kireçli olduğu için fakirse?

Kireçli toprak demir, manganez ve çinkonun alımını engeller — bu nedenle damarları yeşil, yaprakları sarı olur. Organik katkılar durumu iyileştirir, ancak en etkili yöntem uygun türleri seçmektir: lahanalar, baklagiller, soğanlar ve Akdeniz aromatik bitkileri bu koşullara çok iyi uyum sağlar.

Akılda tutulması gerekenler

Önce iki kısıtı birbirinden ayırın: fakir toprak organik madde ve baklagillerle iyileştirilir; kuru toprak ise örtüleme ve uygun çeşit seçimiyle düzeltilir. Her iki durumda da yöntem aynıdır — toprağı asla çıplak bırakmamak — ve sonuç üç yıl içinde oluşur. İki sebze yatağıyla küçük başlayın.

Daha fazlası için

• Farklı toprak türleri: nasıl tanınır ve iyileştirilir?
• Sulamasız bir sebze bahçesi oluşturmak
• Yeşil gübre bitkileri ekmek
• Kuraklığa dayanıklı bitkiler

Zorlu arazide başlamak için: yeşil gübre bitkilerimiz, Akdeniz aromatik bitkilerimiz ve modern seleksiyonlardan daha dayanıklı kadim çeşitlerimiz.