Küçük bir alanda permakültür bahçesi oluşturun: avlu, teras, saksı jardiniyeri

Bu makalede 8 ⌄

Permakültür, büyük araziler, orman bahçeleri ve gölet imgeleriyle şekillenmiştir. Buradan, 15 m²'lik bir avluya veya terasa uygulanamayacağı sonucu çıkarılır. Bu bir yanılgıdır: permakültür bir tasarım yöntemidir ve bir tasarım yöntemi, alan kısıtlı olduğunda daha da iyi uygulanır.

Büyük bir arazide yer israf etmeyi göze alabilirsiniz. 15 m²'de her karar önemlidir — permakültür tasarımının tam oyun alanı da budur. Bu rehber küçük bir alanın tasarımını ele alır; kaplarda yetiştirme tekniği için Balkon sebze bahçesi sayfasına bakın.

Gözlem: kısıtlı bir ortamda değişenler

Parametreler bahçedekilerle aynıdır, ancak değerleri birkaç metre içinde aşırı değişir ve hızla değişkenlik gösterir.

• Işık, 1 numaralı sınırlayıcı faktördür. Duvarlarla çevrili bir avluda, birkaç mevsimdeki doğrudan güneşlenme saatlerini hesaplayın. Haziranda 5 saat güneş alan bir alan, aralıkta hiç güneş almayabilir. Yansıyan ışığı da not edin: açık renkli bir duvar yararlı miktarda ışığı geri yansıtır, koyu renkli bir duvar ise ışığı emer ve ısıyı geri verir.
• Rüzgâr kanalize olur. İki bina arasında Venturi etkisi, rüzgâr hızını yakındaki açık alana kıyasla iki katına çıkarabilir. Genç fideler buna dayanamaz.
• Sıcaklık birikir. Duvarlar, taş döşemeler ve beton gece boyunca depoladıkları ısıyı geri verir. Bu, ilkbahar ve sonbaharda bir avantajdır — mevsimin her iki ucunda iki ila üç hafta kazanılır — ancak temmuzda ciddi bir kısıttır.
• Su kendiliğinden gelmez. Bir balkonun, sundurmanın veya ağacın altında bir bölge hiç yağmur almayabilir. Bunu kontrol edin; bu klasik bir tuzaktır.

Temel ilke: yüzey olarak değil, hacimler olarak düşünmek

Küçük bir alanın potansiyelini açığa çıkaran zihinsel değişim budur. 15 m²'niz yok: zeminde 15 m²'niz, ayrıca onlarca metrekare duvarınız ve ikisinin arasındaki tüm hacim var.

Katmanlandırma

Ormanda bitki örtüsü, üst üste binen birkaç katmanı kaplar. Aynı ilke, küçültülmüş hâliyle:

• Tırmanıcı katman — duvarlar ve kafesler: sırık fasulyesi, bezelye, tırmanıcı nasturtiumlar, hafif kabaklar, asma, kivi.
• Yüksek katman — sırıkla desteklenmiş domatesler, mısır, ayçiçekleri, saksıda yetişen veya duvara yönlendirilmiş bir meyve ağacı.
• Orta katman — aromatik bitkiler, pazı, lahanalar, biberler.
• Alçak katman ve yer örtücüler — salatalar, turplar, çilekler, sürünücü kekik, semizotu.

İyi güneş alan bir duvarda 2 m'ye 2 m'lik bir kafes, bir saksının kapladığı zemin alanıyla avlunuzun yarısı kadar üretim yüzeyi sunar.

Yoğunluk ve katmanlama

İki teknik, sihir olmadan aynı alanın verimini iki katına çıkarır:

• Farklı döngüleri bir araya getirmek — aynı sırada turp ve havuç: havucun alana ihtiyaç duymasından önce turp hasat edilir.
• Arka arkaya ürün yetiştirmek — bir ekim yatağı asla boş kalmamalı. Bir ürün yerinden çıkar çıkmaz sıradaki ürün fide saksısında hazır olmalı ve aynı gün şaşırtılmalıdır.

Sebze bahçesinde en iyi sebze birliktelikleri yazısına bakın.

Küçük bir alanı bölgelendirmek

Bölgelendirme, sıkıştırılmış olsa bile anlamını korur — yalnızca onlarca metre yerine metrelerle ifade edilir.

• 1. bölge — kapıdan geri kalan alana uzanan yol boyunca: aromatik bitkiler, koparılarak hasat edilen salatalar, turplar. Yemek yaparken topladıklarınız.
• 2. bölge — ana kasalar veya ekim tahtaları: domatesler, kabaklar, fasulyeler.
• 3. bölge — arkadaki saksılar, karşı duvardaki sarılıcılar: haftada bir ilgilenilenler.
• Sıkıştırılmış 5. bölge — bir böcek oteli, tohuma kalkmasına izin verilen yabani çiçeklerden oluşan bir saksı, kap içinde küçük bir gölet. Yarım metrekare bile yararlı canlılar için büyük fark yaratır.

Küçük ölçekte döngüleri kapatmak

Küçük alanda özerklik daha zordur, ancak iki döngü çok iyi şekilde kapanabilir.

Maddenin döngüsü

Bir solucan kompost makinesi, bir çöp kutusunun hacmi içinde, koku yapmadan, iç veya dış mekânda bir evin mutfak atıklarını işler. Çok zengin bir kompost ve seyreltilmesi gereken bir sıvı üretir. Yığın için yer olmadığında tek gerçekçi çözüm budur — klasik kompostlamanın düzgün çalışması için yaklaşık bir metreküp alan gerektirmesi nedeniyle. Kompostlama yazısına bakın.

Alanınızın ürettikleriyle tamamlayın: toplanan yapraklar, çim biçme artıkları, kahve telvesi, malç olarak parçalanmış kahverengi kartonlar.

Tohum döngüsü

Kapatılması en kolay döngü budur; paradoksal olarak büyük bahçeden daha kolaydır: yan yana yetiştirilen çeşit sayısı az olduğundan, kazara çapraz döllenmeler nadirdir. Bir domates, bir fasulye, bir marul ve bir fesleğen, bu türlerde ilk yıldan itibaren kendi tohumunuzu elde etmeniz için yeterlidir. Tohumlarınızı nasıl saklayacağınızı öğrenin.

Su döngüsü

Daha zor: toplanabilecek su yüzeyi azdır ve kaplar hızla kurur. İşe yarayanlar: küçük bile olsa bir oluk iniş borusuna bağlanan yağmur suyu deposu, tüm saksılarda düzenli malç kullanımı ve kapların bir arada gruplanması — birbirine yakın saksılar yanal buharlaşmadan karşılıklı olarak korunur.

Şehre canlıları çekmek

En sık dile getirilen itiraz budur: «Benim evimde biyoçeşitlilik yok.» Oysa faydalı canlılar, kendilerine üç şey sunan bir alana çok hızlı yerleşir.

• Zamana yayılmış çiçeklenme — temel koşul budur. Uğur böcekleri ve ergin çiçek sinekleri nektar ve polenle beslenir; çiçekler olmazsa buraya yerleşmez ve yumurtlamazlar. Marttan ekime kadar kesintisiz çiçeklenmeyi hedefleyin: hodan, aynısafa, arı otu, çiçek açmasına izin verilen aromatik bitkiler. Arı dostu bitkilerimize göz atın.
• Su — böceklerin boğulmadan konabilmesi için içine çakıl taşları konmuş basit bir kap.
• Sığınaklar — bir araya toplanmış içi boş saplar, bir odun yığını, samanla doldurulmuş ters çevrilmiş bir saksı, kışın temizlenmeyen bir köşe.

Şehirde iyi tasarlanmış küçük bir alan, biçilmiş bir banliyö çiminden daha fazla böcek barındırabilir — mesele alanın büyüklüğü değil, sunulan kaynakların çeşitliliğidir.

Avlu, teras, saksı: neler değişir

Kapalı avlu

Avantajlar: biriken sıcaklık, rüzgârdan korunma, genellikle ılıman mikroiklim. Kısıtlar: eğik gelen ışık, mantar hastalıklarını teşvik eden havasız ortam. Alan darlığına rağmen bitkileri cömertçe aralıklı dikin, dipten sulayın ve açık renkli duvarlardan yararlanın.

Teras veya çatı

Avantajlar: maksimum ışık. Kısıtlar: şiddetli rüzgâr ve yazın bunaltıcı sıcaklık. Tamamen kapalı bir rüzgâr siperi yerine aralıklı bir rüzgâr siperi kullanın.

Saksı ve pencere önü

Bu, tam anlamıyla 1. bölgedir — yemek yaparken kestiğiniz aromatik bitkiler için evin en iyi konumudur. Yılda bir kez hasat edilen bitkilerle bu konumu boşa harcamayın.

Sıkça sorulan sorular

10 m²'lik bir alanda gerçekten permakürden söz edilebilir mi?

Evet, tasarımdan söz ediyorsak: gözlem, bölgelendirme, katmanlama, birlikte ekim, toprağı örtme ve döngüleri kapatma. Ulaşılamayacak olan şey, gıda özerkliği ve doğal toprakta canlı topraktır — ancak bunlar yöntemin tanım ölçütleri değildir.

Toprağa dikim alanı gerekli mi?

Hayır, ancak bir metrekareniz bile varsa onu en fazla yarar sağlayacak bitkilere ayırın: Saksıda yetiştirme kısıtlamasından en çok etkilenen çok yıllık bitkilere ve uzun köklülere.

Küçük bir alanda hangi çok yıllık bitkiler tercih edilmeli?

Birim çaba başına en iyi verimi sunarlar: ravent, kuzukulağı, frenk soğanı, tarhun, nane (istilacı olduğu için mutlaka saksıda), kekik, mercanköşk ve yer varsa enginar. Çok yıllık bitkilerimize göz atın.

Kompost olmadan yeşil atıklar nasıl yönetilir?

Mutfak için solucan gübresi kutusu, geri kalanı için yüzey kompostlaması kullanın: ince doğranmış bahçe atıkları, kapların üzerinde doğrudan malç olarak çok iyi ayrışır. Hiçbir şey dışarı çıkmaz.

Peki kışın bu alanla ne yapmalı?

Onu boş bırakmayın. Kuzu kulağı, ıspanak, roka ve çok yıllık aromatik bitkiler dışarıda yetişir; boş kapların üzerini malçla veya yeşil gübre bitkileriyle örtün. Bütün kış çıplak kalan yetiştirme ortamı sıkışır ve verimsizleşir.

Akılda tutulması gerekenler

Daha fazlası için

• Balkonda sebze bahçesi: uygun teknikler ve çeşitler
• Permakültürün temelleri: canlı toprak, biyoçeşitlilik, özerklik
• Bahçenizi bölgelere ve güneş alma durumuna göre planlama
• Aylara göre ekim takvimi

Küçük bir alanda başlamak için: aromatik tohumlarımız, yıl boyunca ekimlerimiz ve arı dostu bitkilerimiz.